Precies 100 jaar geleden op zondag 14 april om 11:40 uur botste de Royal Mail Steamer Titanic in de Noord Atlantische Oceaan tegen een ijsberg. De volgende dag om 13:20 uur zonk het schip tot een diepte van ongeveer 3800 meter. Meer dan twee derde van de 2224 passagiers en bemanning overleed.
Vanaf dat moment zijn er verhalen en theorieën ontstaan rondom het 'onzinkbare schip' waarbij men zich afvroeg hoe deze ramp kon gebeuren. De tragedie van deze koude en donkere nacht in april is geanalyseerd door tal van historici, technici, psychologen, doctoren, journalisten en televisie- en filmregisseurs.
Maar hoe keek men ten tijde van de Titanic naar de ramp? We gaan terug in de tijd en we bekijken artikelen die tussen 1911 en 1912 over de Titanic zijn geschreven. Dit bevat onder andere de nieuwsgierigheid van de mensen naar het nieuw gebouwde schip, haar lancering in Belfast, het vertrek vanuit Southampton en het dramatische nieuws over de ramp.
Credits: Wikimedia Commons
Onzinkbaar schip
De Britse dagkrant The Cornishman leverde een levendig verslag van de gebeurtenis. Op 31 mei 1911 kwamen er om 12:15 uur meer dan 100.000 mensen uit Ierland om de lancering van de Titanic te bekijken.
Volgens de traditie van de White Star Line was er geen ceremonie waarin een fles tegen het schip werd kapotgeslagen. Twee luide raketexplosies signaleerden dat de Titanic klaar was voor vertrek. In 62 seconden lag de Titanic in het water. "She's gone!" Iemand huilde en meerdere mensen begonnen te juichen.
Hier een illustratie van de zinkende Titanic, in 1912 gemaakt door Willy Stöwer.
Volgens velen was het meest indrukwekkende schip ontstaan dat er zowel goed uit zag als technisch goed in elkaar zat.
Credits: Wikimedia Commons
Onzinkbaar schip
Op 2 april 1912 vertrok de Titanic uit Belfast naar Southampton. Het schip arriveerde kort na middernacht op 4 april en het werd vastgelegd op ligplaats 44.
Net na de middag op 10 april vertrok de Titanic naar Cherbourg, maar dit was geen gemakkelijke start. Na een paar minuten botste de Titanic bijna tegen een ander schip aan. "A disaster was narrowly avoided," schreef de Calgary Daily Herald. In de dagkrant werd het ongeluk beschreven:
"Toen de Titanic wegvoer naar het open water, werd het water tot een zekere mate weggezogen tussen de Titanic en het andere schip, waardoor er bijna een botsing ontstond tussen beide schepen."
Credits: Wikimedia Commons
Onzinkbaar schip
In de ijsberg is een duidelijke breuk te zien.
De Duitse passagier Rehorek maakte foto's van de ijsberg. Hij arriveerde in New York en hij zond een foto naar zijn huis in Bremen. Op 25 april 1912 schreef hij:
"Lieve moeder en vader, beste groeten vanuit New York. Ik zend jullie een foto van een Nederlands (het is onduidelijk waarom hij dacht dat het Nederlands was) schip dat onderweg zonk. Het was een ongelofelijke gebeurtenis. Twee dagen voordat het in New York aankwam, botste het schip tegen een ijsberg aan en de zijkant was erg aangetast. Ongeveer 1600 mensen verdronken en ongeveer 670 mensen werden gered. Ik heb ook de lichamen van de verdronkenen en het scheepswrak gezien. Het was een verschrikkelijk gezicht."
Credits: Wikimedia Commons
Onzinkbaar schip
Na de ramp publiceerden kranten cijfers over de passagiers, naamlijsten van de overlevenden en bibliografieën over de welvarende mensen die met de Titanic betrokken waren.
"Noted men on the lost Titanic" was een van de meest voorkomende krantenkoppen. In de artikelen stond onder andere beschreven dat de mensen van de eerste klasse gezamenlijk ongeveer zorgden voor 380 miljoen euro.
De kranten schreven vooral over de bussinessman John Jacob Astor, mede-eigenaar van winkelketen 'Macy's' Isidor Straus, directeur van Titanic J. Bruce Ismay, Amerikaanse businessman Benjamin Guggenheim en de artiest Frank D. Millet .
Credits: Wikimedia Commons
Onzinkbaar schip
Toen journalisten in aanraking kwamen met de overlevenden, begonnen de kranten vol te staan met verhalen over heldendom, ridderschap, wanhoop en verdriet.
Er werd beschreven hoe kapitein Smith erop stond vrouwen en kinderen voor te laten gaan in de sloepen. Ook hielp de heldhaftige kolonel Astor vele vrouwen en kinderen. Ook mevrouw Straus wordt als een heldin gezien. Zij weigerde haar man te verlaten en zo overleden zij samen.
De kranten duiden ook op de band die er tussen de passagiers ontstond. Het schip ging onder terwijl het lied "Nearer, My God, to Thee" werd gespeeld.
Het lichaam van bandlid Wallace Hartley werd twee weken na de ramp teruggevonden. Hij had zijn uniform aan en zijn viooltas hing nog steeds aan zijn lichaam.
Credits: Wikimedia Commons
Onzinkbaar schip
Na de ijsberg te hebben geraakt, duurde het twee uur en 40 minuten voordat de Titanic volledig was gezonken.
De laatste dramatische momenten zijn het beste beschreven in een New York Times artikel van 19 april waarin een passagier wordt geïnterviewd op de trans-Atlantische stoomboot Carpathia:
"Toen de sloepen wegvoeren was de Titanic verlicht, de band speelde en de kapitein gaf aanwijzingen aan dek. Opeens leek het schip in tweeën te breken en al snel was de hele Titanic uit het zicht verdwenen. De overlevenden in de sloepen waren zo dicht bij het zinkende schip dat sommigen bang waren meegezogen te worden".
Een andere overlevende voegde hieraan toe dat er veel geschreeuw vanaf de Titanic te horen was: "Dit geluid zal ik nooit vergeten. Het was het meest verschrikkelijke dat ik ooit gehoord heb".
Credits: Wikimedia Commons
Onzinkbaar schip
In CAPE RACE, Newfoundland schrijft een verslaggever: "Deze zondagnacht 14 april heeft de White Star Line Titanic een ijsberg geraakt. Directe hulp is noodzakelijk".
Het verslag zorgde voor veel commotie. Hoofdredacteur van de New York Times Carr Van Anda pakte het anders aan door te schrijven dat het allemaal wel meeviel.
"Iedereen is gered na de botsing", schreef de Evening Sun.
"Passagiers zijn veilig verplaatst en de Titanic is weggesleept", stond in de Christian Science Monitor.
Britse verslaggevers gaven aan dat berichten uit Newfoundland geruststellend waren. Zij publiceerden de uitspraak van de vice-president van internationale Mercantile Marine A.S. Franklin: "We hebben geen direct nieuws van de Titanic verkregen, maar we vertrouwen erop dat het schip onzinkbaar is. Het feit dat er geen berichten meer zijn van Marconi betekent niets. Het kan te maken hebben met het weer. We zijn er zeker van dat de Titanic tegen elke beschadiging kan.
Hoofdredacteur van de New York Times Van Anda was de enige die dit niet geloofde. Voor hem wees de afwezigheid van berichtgeving vanuit de Titanic op haar zinken:
"De Titanic raakt een ijsberg. Gezonken rond middernacht. Vrouwen werden in sloepen geplaatst. Laatste berichtgeving rond half één 's nachts."
Van Anda bracht toen verslag uit van vijftien pagina's over het zinken van de Titanic.